Báo cáo ESG là gì? Giải thích chi tiết về báo cáo ESG (2026)

Yếu tố Môi trường (Environmental) trong ESG đánh giá mức độ Doanh nghiệp quản lý và giảm thiểu tác động của hoạt động kinh doanh đến môi trường.

Trong báo cáo ESG, Doanh nghiệp cần công bố các chính sách, mục tiêu và kết quả thực hiện đối với các nội dung về môi trường, bao gồm:

• Giảm phát thải khí nhà kính: Kiểm soát và cắt giảm lượng phát thải khí nhà kính trong hoạt động sản xuất, kinh doanh;
• Đo lường và công bố lượng phát thải carbon: Xác định, theo dõi và công bố lượng khí nhà kính (CO₂e) phát sinh từ hoạt động của Doanh nghiệp hoặc sản phẩm. Đây là cơ sở để xây dựng lộ trình giảm phát thải, trung hòa carbon và đáp ứng các yêu cầu ngày càng chặt chẽ từ thị trường quốc tế đối với Doanh nghiệp xuất nhập khẩu;
• Quản lý chất lượng không khí: Theo dõi và giảm các chất gây ô nhiễm không khí phát sinh từ hoạt động của Doanh nghiệp;
• Quản lý năng lượng và nhiên liệu: Sử dụng năng lượng hiệu quả, tối ưu tiêu thụ nhiên liệu và từng bước chuyển đổi sang các nguồn năng lượng bền vững;
• Quản lý nước và nước thải: Sử dụng nước hiệu quả, kiểm soát nước thải và giảm tác động đến nguồn nước;
• Quản lý chất thải và chất thải nguy hại: Thu gom, xử lý và tái chế chất thải theo quy định nhằm giảm tác động đến môi trường;
• Bảo tồn đa dạng sinh học: Hạn chế tác động tiêu cực của hoạt động kinh doanh đến hệ sinh thái và đa dạng sinh học.

Yếu tố Xã hội (Social) trong báo cáo ESG đánh giá cách Doanh nghiệp quản lý các tác động đến người lao động, khách hàng, cộng đồng và phải đảm bảo quyền con người, an toàn, công bằng và trách nhiệm đối với các bên liên quan.

Theo các khung báo cáo ESG như SASB, các vấn đề xã hội thường tập trung vào:

• Quan hệ lao động và thực hành lao động công bằng: Xây dựng môi trường làm việc an toàn, đảm bảo quyền lợi, lương thưởng và phúc lợi cho người lao động;
• Đa dạng và hòa nhập: Thúc đẩy môi trường làm việc đa dạng, không phân biệt đối xử và tạo cơ hội phát triển cho mọi nhân viên;
• Sức khỏe, an toàn và phát triển nguồn nhân lực: Quan tâm đến sức khỏe, an toàn, đào tạo và giữ chân nhân tài;
• Quyền con người và quan hệ cộng đồng: Tôn trọng quyền con người và duy trì mối quan hệ tích cực với cộng đồng nơi Doanh nghiệp hoạt động;
• Trách nhiệm đối với khách hàng: Bảo vệ quyền lợi khách hàng thông qua bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư, công bố thông tin minh bạch và hoạt động tiếp thị trung thực.

Yếu tố Quản trị (Governance) trong ESG đánh giá cách Doanh nghiệp xây dựng và vận hành hệ thống quản trị để đảm bảo các cam kết về môi trường (Environmental) và xã hội (Social) được triển khai hiệu quả trong thực tế.

Có thể xem Governance là hệ điều hành của ESG.

Đây là nền tảng giúp Doanh nghiệp thiết lập cơ chế ra quyết định, quản lý rủi ro, kiểm soát nội bộ và đảm bảo dữ liệu ESG được thu thập, kiểm chứng và công bố một cách minh bạch.

Khi có hệ thống quản trị tốt, Doanh nghiệp sẽ phản ứng nhanh hơn trước những thay đổi của thị trường, nâng cao khả năng tuân thủ và tạo niềm tin với nhà đầu tư, khách hàng cũng như các đối tác trong chuỗi cung ứng.

Theo các khung báo cáo ESG quốc tế, các nội dung về Quản trị (Governance) thường tập trung vào:

• Thiết lập hệ thống nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và sự phát triển bền vững của Doanh nghiệp;
• Ban hành quy tắc ứng xử, phòng chống tham nhũng, minh bạch trong các khoản thanh toán và xây dựng văn hóa kinh doanh liêm chính;
• Xây dựng quy trình quản lý tai nạn và an toàn nhằm giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận hành;
• Tuân thủ các quy định về cạnh tranh, đảm bảo hoạt động kinh doanh công bằng và minh bạch trên thị trường;
• Kiểm soát hoạt động của nhà cung cấp, lựa chọn nguồn nguyên vật liệu có trách nhiệm và thúc đẩy chuỗi cung ứng bền vững;
• Xây dựng cơ chế quản lý các hoạt động liên quan đến chính sách và đảm bảo tính minh bạch trong mối quan hệ với cơ quan quản lý nhà nước.

Dưới đây là bảng tổng hợp các yếu tố Quản trị (Governance) quan trọng và những nội dung Doanh nghiệp cần công bố trong báo cáo ESG:

Công bố 2-1: Thông tin chung về tổ chức trong báo cáo ESG theo GRI Standards (Nguồn: Global Reporting Initiative (GRI))

Chuẩn mực Công bố Thông tin Bền vững (IFRS) do Hội đồng Tiêu chuẩn Bền vững Quốc tế (International Sustainability Standards Board (“ISSB”)) ban hành, nhằm cung cấp khung hướng dẫn cho Doanh nghiệp trong việc công bố thông tin liên quan đến phát triển bền vững.

ISSB tập trung vào các thông tin bền vững có khả năng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư, giá trị Doanh nghiệp và thị trường tài chính.

ISSB bao gồm hai tiêu chuẩn chính:

• IFRS S1: Hướng dẫn Doanh nghiệp công bố các thông tin về rủi ro và cơ hội liên quan đến phát triển bền vững có thể ảnh hưởng đến triển vọng tài chính;
• IFRS S2: Yêu cầu Doanh nghiệp công bố thông tin về các rủi ro, cơ hội và tác động liên quan đến biến đổi khí hậu.

Việc áp dụng các tiêu chuẩn ISSB giúp Doanh nghiệp:

• Cung cấp thông tin minh bạch để nhà đầu tư đánh giá các rủi ro và cơ hội liên quan đến phát triển bền vững;
• Nâng cao tính nhất quán, khả năng so sánh của dữ liệu ESG;
• Chuẩn bị hệ thống báo cáo phù hợp với xu hướng công bố thông tin bền vững trên toàn cầu.

Danh sách 36 quốc gia và khu vực pháp lý áp dụng hoặc đang triển khai tiêu chuẩn ISSB (Nguồn: IFRS)

GRI (Global Reporting Initiative) là khung báo cáo phát triển bền vững được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu, cung cấp hướng dẫn giúp Doanh nghiệp đo lường, quản lý và công bố các tác động của hoạt động kinh doanh đến môi trường, xã hội và nền kinh tế.

GRI tập trung vào tác động của Doanh nghiệp đối với các bên liên quan và sự phát triển bền vững nói chung.

Hệ thống GRI Standards hiện nay được xây dựng theo cấu trúc gồm ba nhóm tiêu chuẩn chính:

• Tiêu chuẩn chung (Universal Standards): Bao gồm các yêu cầu nền tảng, thông tin chung về Doanh nghiệp và hướng dẫn xác định các chủ đề trọng yếu cần báo cáo.
• Tiêu chuẩn ngành (Sector Standards): Cung cấp hướng dẫn riêng cho các ngành nghề có tác động lớn đến kinh tế, xã hội và môi trường, giúp Doanh nghiệp xác định các vấn đề ESG quan trọng theo đặc thù ngành.
• (Topic Standards): Bao gồm các chủ đề ESG cụ thể như phát thải, đa dạng sinh học, lao động, an toàn sức khỏe, thuế và các vấn đề liên quan khác. Doanh nghiệp lựa chọn các chủ đề cần báo cáo dựa trên kết quả đánh giá trọng yếu.

Sơ đồ cấu trúc GRI trong báo cáo phát triển bền vững (Nguồn: globalreporting)

Việc áp dụng GRI giúp Doanh nghiệp:

• Xây dựng báo cáo phát triển bền vững minh bạch, có hệ thống;
• Thể hiện trách nhiệm đối với các bên liên quan và cộng đồng;
• Nâng cao khả năng quản lý, theo dõi và cải thiện các hoạt động ESG.

17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (UN SDGs) được toàn bộ 193 nước thành viên Liên Hợp Quốc thông qua vào tháng 9/2015, nằm trong Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững (2030 Agenda for Sustainable Development).

Liên Hợp Quốc thông qua Chương trình Nghị sự Phát triển Bền vững 2030

UN SDGs cung cấp định hướng chung nhằm giải quyết các thách thức toàn cầu có mối liên hệ với nhau, bao gồm xóa đói giảm nghèo, giảm bất bình đẳng, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, thúc đẩy hòa bình và xây dựng thể chế công bằng.

Mục tiêu xuyên suốt của UN SDGs là nguyên tắc Không bỏ ai lại phía sau (Leave no one behind), hướng đến sự phát triển bền vững và toàn diện cho mọi quốc gia, cộng đồng và cá nhân.

Đối với Doanh nghiệp, UN SDGs được sử dụng như một định hướng chiến lược để:

• Xác định các mục tiêu phát triển bền vững phù hợp với hoạt động kinh doanh;
• Xây dựng các sáng kiến ESG liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị;
• Kết nối mục tiêu kinh doanh với các giá trị tạo ra cho cộng đồng và xã hội.

Ví dụ: Một Doanh nghiệp thực phẩm có thể lựa chọn SDG 2 (Xóa đói, đảm bảo an ninh lương thực và thúc đẩy nông nghiệp bền vững) và SDG 12 (Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm) làm định hướng để cải thiện chuỗi cung ứng, từ việc lựa chọn nguồn nguyên liệu bền vững đến tối ưu quy trình sản xuất. Cách tiếp cận này giúp Doanh nghiệp kết nối các mục tiêu phát triển xã hội với cơ hội kinh doanh và giá trị kinh tế dài hạn.

ISO 26000 là tiêu chuẩn hướng dẫn về trách nhiệm xã hội (Social Responsibility (“SR”)) do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (International Organization for Standardization (“ISO”)) ban hành.

Tiêu chuẩn này cung cấp các nguyên tắc và hướng dẫn giúp tổ chức vận hành một cách có đạo đức, minh bạch và đóng góp vào sự phát triển bền vững.

ISO 26000 được thiết kế để áp dụng cho mọi loại hình Doanh nghiệp, bao gồm doanh nghiệp tư nhân, cơ quan nhà nước, tổ chức phi chính phủ và các tổ chức phi lợi nhuận.

Khác với ISSB và GRI tập trung vào công bố thông tin và báo cáo ESG, ISO 26000 hướng dẫn Doanh nghiệp tích hợp trách nhiệm xã hội vào hoạt động quản trị và vận hành hằng ngày, thay vì đưa ra các yêu cầu báo cáo hoặc chứng nhận.

ISO 26000 là tiêu chuẩn hướng dẫn, không cấp chứng nhận cho doanh nghiệp

Ví dụ: Tập đoàn bán lẻ nội thất IKEA (Thụy Điển)

IKEA triển khai nhiều hoạt động phù hợp với các nguyên tắc về trách nhiệm xã hội trong ISO 26000, đặc biệt trong quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tập đoàn bán lẻ nội thất IKEA (Thụy Điển)

IKEA xây dựng Bộ Quy tắc Ứng xử dành cho Nhà cung cấp (IWAY – IKEA Supplier Code of Conduct) nhằm thiết lập các yêu cầu về quyền con người, điều kiện lao động, bảo vệ môi trường và đạo đức kinh doanh đối với các nhà cung cấp.

Các nhà cung cấp của IKEA phải đáp ứng các yêu cầu của IWAY để duy trì quan hệ hợp tác với tập đoàn, từ việc cải thiện điều kiện làm việc, quản lý môi trường đến tuân thủ các tiêu chuẩn về đạo đức kinh doanh.

Cách tiếp cận này giúp IKEA tăng cường tính minh bạch trong chuỗi cung ứng, giảm thiểu rủi ro về môi trường và xã hội, đồng thời thể hiện cam kết phát triển bền vững trong hoạt động kinh doanh.