Top 15 thuật ngữ ngân hàng cơ bản chủ Doanh nghiệp nên biết trước khi mở tài khoản ngân hàng quốc tế

Ngân hàng truyền thống (Traditional Bank) hay còn gọi là ngân hàng vật lý, là các tổ chức tài chính có sự hiện diện vật lý thông qua:

• Hệ thống chi nhánh;
• Phòng giao dịch;
• Trụ ATM.

Đây là nơi khách hàng có thể thực hiện các giao dịch trực tiếp với nhân viên ngân hàng.

Ưu điểm và nhược điểm của ngân hàng truyền thống (Nguồn Citi)

Đối với Doanh nghiệp hoạt động quốc tế, tài khoản tại ngân hàng truyền thống thường được đánh giá cao về tính ổn định, uy tín và khả năng hỗ trợ các giao dịch quốc tế.

Doanh nghiệp nên cân nhắc mở tài khoản tại ngân hàng truyền thống trong các trường hợp sau:

• Thường xuyên thực hiện giao dịch quốc tế với khách hàng hoặc đối tác nước ngoài;
• Có nhu cầu sử dụng các dịch vụ tài trợ thương mại như L/C (Letter of Credit) ngoại hối, v.v;
• Cần xây dựng lịch sử giao dịch và hồ sơ tín dụng để phục vụ kế hoạch vay vốn trong tương lai;
• Muốn được hỗ trợ trực tiếp bởi chuyên viên ngân hàng trong quá trình vận hành tài khoản;
• Ưu tiên tính ổn định, uy tín và mức độ chấp nhận rộng rãi của ngân hàng trên phạm vi quốc tế.

Ngân hàng số (Digital Bank) và Ngân hàng chỉ hoạt động trực tuyến (Neobank) là hai thuật ngữ thường được sử dụng thay thế cho nhau.

Tuy nhiên, trên thực tế hai khái niệm này không hoàn toàn giống nhau.

• Ngân hàng số (Digital Banks): Là khái niệm rộng hơn, dùng để chỉ việc cung cấp các dịch vụ ngân hàng thông qua nền tảng số;
• Ngân hàng chỉ hoạt động trực tuyến (Neobank) là một mô hình ngân hàng số hoạt động hoàn toàn trực tuyến và không có chi nhánh vật lý.

Doanh nghiệp có thể cân nhắc sử dụng ngân hàng số hoặc Neobank trong các trường hợp sau:

• Cần mở tài khoản nhanh với quy trình trực tuyến đơn giản;
• Thường xuyên nhận và thanh toán quốc tế;
• Muốn tối ưu chi phí duy trì tài khoản và phí giao dịch;
• Cần quản lý dòng tiền từ xa 24/7.

Thuật ngữ Ngân hàng số (Digital Banks)

Tài khoản ngân hàng (Bank Account) là tài khoản được mở tại ngân hàng hoặc tổ chức tài chính quốc tế để Cá nhân/Doanh nghiệp thực hiện các giao dịch tài chính như nhận tiền, chuyển tiền, thanh toán và quản lý dòng tiền.

Mỗi tài khoản ngân hàng được gắn với một số tài khoản (Account Number) riêng biệt nhằm giúp ngân hàng nhận diện và xử lý các giao dịch chính xác.

Thuật ngữ ngân hàng Tài khoản ngân hàng (Bank Account)

Đối với Doanh nghiệp, tài khoản ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc:

• Quản lý hoạt động tài chính hằng ngày;
• Nhận thanh toán từ khách hàng;
• Thanh toán cho nhà cung cấp;
• Chi trả lương nhân viên;
• Nộp thuế;
• Theo dõi dòng tiền kinh doanh.

Tùy theo mục đích sử dụng, tài khoản ngân hàng thường được chia thành hai loại chính:

Khi mở tài khoản ngân hàng quốc tế để phục vụ hoạt động kinh doanh, phần lớn các ngân hàng thường đề cập đến tài khoản vãng lai (Current Account).

Đây là loại tài khoản được thiết kế để phục vụ các hoạt động nhận tiền, thanh toán quốc tế, quản lý dòng tiền và vận hành doanh nghiệp hằng ngày.

Tài khoản đồng sở hữu (Joint Account) là tài khoản ngân hàng cho phép nhiều Cá nhân/Doanh nghiệp cùng đứng tên, đồng thời có quyền truy cập và quản lý tài chính trên cùng một tài khoản.

Thuật ngữ ngân hàng Tài khoản đồng sở hữu (Joint Account)

Để mở tài khoản đồng sở hữu, ngân hàng yêu cầu tất cả các bên liên quan phải ký kết thỏa thuận pháp lý (Joint Account Agreement), thỏa thuận này cần xác định rõ:

• Vai trò, trách nhiệm của từng chủ tài khoản;
• Phạm vi quyền hạn (truy cập, chuyển khoản, rút tiền);
• Quy trình xử lý tranh chấp hoặc thay đổi người dùng.

Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ giữa lợi ích và rủi ro trước khi sử dụng tài khoản đồng sở hữu trong vận hành. Dưới đây là bảng tổng hợp giúp Cá nhân/Doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng hơn:

Tài khoản ký quỹ (Escrow Account) là tài khoản được quản lý bởi một bên thứ ba trung lập, thường là:

• Ngân hàng;
• Tổ chức tài chính;
• Đơn vị được ủy quyền.

Nhằm giữ tiền hoặc tài sản của các bên tham gia giao dịch cho đến khi các điều kiện đã thỏa thuận được đáp ứng đầy đủ.

Khác với tài khoản ngân hàng thông thường, tiền trong tài khoản ký quỹ sẽ không được chuyển ngay cho bên nhận.

Thay vào đó, bên thứ ba sẽ tạm thời giữ tài sản và chỉ giải ngân khi xác nhận các điều kiện trong hợp đồng đã được hoàn thành.

Tài khoản ký quỹ thường được sử dụng trong các trường hợp:

• Mua bán và chuyển nhượng doanh nghiệp;
• Giao dịch sáp nhập và mua lại doanh nghiệp (M&A);
• Mua bán bất động sản;
• Thanh toán các hợp đồng có giá trị lớn;
• Các giao dịch quốc tế cần đảm bảo quyền lợi cho nhiều bên tham gia.

Tiền gửi định kỳ (Time Deposit) hay Chứng chỉ tiền gửi (Certificate of Deposit (“CD”) là hình thức Doanh nghiệp gửi một khoản tiền vào ngân hàng trong một khoảng thời gian xác định để hưởng mức lãi suất cố định đã được thỏa thuận trước với ngân hàng.

Tùy theo chính sách của từng ngân hàng, kỳ hạn gửi có thể dao động từ vài ngày đến nhiều năm.

Khi đến ngày đáo hạn (Maturity Date), Doanh nghiệp có thể lựa chọn rút tiền gốc và lãi hoặc tiếp tục gia hạn khoản tiền gửi cho một kỳ hạn mới.

Đặc điểm nổi bật của tiền gửi định kỳ

• Thường có lãi suất cao hơn tài khoản thanh toán hoặc tài khoản tiết kiệm thông thường;
• Lãi suất được cố định trong suốt thời gian gửi;
• Phù hợp với các kế hoạch tài chính trung và dài hạn.

ID trong ngân hàng số (User ID) là một mã định danh duy nhất do ngân hàng cấp cho mỗi khách hàng, được sử dụng để đăng nhập và truy cập vào hệ thống ngân hàng điện tử.

Thuật ngữ ngân hàng ID người dùng & Mật khẩu (User ID & Password)

User ID là điều kiện bắt buộc để Doanh nghiệp có thể:

• Đăng nhập vào hệ thống ngân hàng số và quản lý tài khoản từ xa;
• Theo dõi số dư và lịch sử giao dịch theo thời gian thực;
• Thực hiện các giao dịch tài chính như chuyển tiền, thanh toán hoặc đối soát dòng tiền;
• Quản lý nhiều tài khoản và phân quyền truy cập cho từng nhân sự trong Doanh nghiệp;
• Kết nối với các dịch vụ ngân hàng điện tử phục vụ hoạt động vận hành.

Mật khẩu (Password) là lớp xác thực giúp đảm bảo chỉ người được ủy quyền mới có thể truy cập tài khoản.

User ID và Password là cơ chế xác thực cơ bản trong ngân hàng số, giúp bảo vệ dữ liệu tài chính và hạn chế rủi ro truy cập trái phép.

Lãi suất (Interest Rate) là tỷ lệ phần trăm mà ngân hàng hoặc tổ chức tài chính phải trả cho người gửi tiền hoặc thu từ người vay vốn trong một khoảng thời gian nhất định, thường được tính theo năm, tháng hoặc ngày.

Trong hệ thống ngân hàng, lãi suất không chỉ áp dụng cho tiền gửi mà còn áp dụng cho các khoản vay. Vì vậy, lãi suất vừa là chi phí vốn đối với Doanh nghiệp đi vay, vừa là thu nhập tài chính đối với Doanh nghiệp gửi tiền.

Thuật ngữ ngân hàng lãi suất (Interest Rate)

Các loại lãi suất phổ biến trong ngân hàng bao gồm:

• Lãi suất tiền gửi (Deposit Interest Rate);
• Lãi suất cho vay (Lending Interest Rate)
• Lãi suất cơ bản (Base Rate)
• Lãi suất liên ngân hàng (Interbank Rate)

Lãi suất được xác định dựa trên nhiều yếu tố như chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương, mức lạm phát, cung – cầu vốn trên thị trường và chiến lược kinh doanh của từng ngân hàng.

Vì vậy, lãi suất có thể thay đổi theo thời gian nhằm điều tiết nền kinh tế và kiểm soát dòng tiền lưu thông.

Số dư (Balance) là số tiền còn lại trong một tài khoản ngân hàng hoặc tài khoản kế toán tại một thời điểm cụ thể, sau khi đã ghi nhận tất cả các giao dịch ghi nợ (debit) và ghi có (credit).

Số dư phản ánh giá trị thực tế mà Cá nhân/Doanh nghiệp đang nắm giữ trong tài khoản, và có thể thay đổi liên tục theo từng giao dịch phát sinh như chuyển tiền, thanh toán, nhận tiền hoặc phí dịch vụ ngân hàng.

Đối với Doanh nghiệp, số dư đóng vai trò đặc biệt quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định vận hành.

Một số dư dương (positive balance) cho thấy doanh nghiệp còn tiền trong tài khoản, trong khi số dư âm (overdraft) thể hiện doanh nghiệp đã chi vượt quá số tiền hiện có và đang sử dụng hạn mức tín dụng từ ngân hàng.

Giao dịch (Transaction) là hoạt động chuyển tiền vào hoặc ra khỏi tài khoản ngân hàng, hoặc bất kỳ hành động tài chính nào làm thay đổi số dư của tài khoản.

Giao dịch không chỉ giới hạn ở chuyển tiền mà còn bao gồm thanh toán, nhận tiền, phí dịch vụ và các hoạt động tài chính khác phát sinh trong quá trình sử dụng tài khoản.

Trong môi trường ngân hàng số và ngân hàng truyền thống, giao dịch được ghi nhận và xử lý theo thời gian thực hoặc theo lô, giúp Cá nhân/Doanh nghiệp theo dõi dòng tiền một cách minh bạch và chính xác.

Dưới đây là các đặc điểm và vai trò chính của giao dịch trong hệ thống ngân hàng:

• Thực hiện chuyển tiền giữa các tài khoản trong cùng ngân hàng hoặc khác ngân hàng theo yêu cầu của người dùng;
• Ghi nhận mọi biến động số dư phát sinh từ việc gửi tiền, rút tiền, thanh toán hoặc nhận tiền;
• Cho phép xử lý thanh toán hóa đơn, lương nhân viên, nhà cung cấp và các nghĩa vụ tài chính khác;
• Theo dõi lịch sử giao dịch nhằm hỗ trợ kiểm soát dòng tiền và đối soát tài chính doanh nghiệp;
• Cung cấp dữ liệu tài chính phục vụ báo cáo kế toán, kiểm toán và tuân thủ quy định ngân hàng;
• Tăng cường minh bạch tài chính thông qua việc lưu trữ chi tiết thời gian, giá trị và trạng thái từng giao dịch;
• Hỗ trợ quản lý rủi ro tài chính bằng cách giúp doanh nghiệp phát hiện giao dịch bất thường hoặc sai lệch.

Thẻ tín dụng (Credit Card) là công cụ tài chính cho phép Doanh nghiệp chi tiêu trước và thanh toán sau, trong một khoảng thời gian nhất định.

Khi phát hành thẻ tín dụng, ngân hàng sẽ cấp cho Doanh nghiệp Hạn mức tín dụng (Credit Limit) dựa trên tình hình tài chính, lịch sử tín dụng và hồ sơ năng lực của Doanh nghiệp.

Trong phạm vi hạn mức được cấp, Doanh nghiệp có thể sử dụng thẻ để thanh toán các khoản chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh, vận hành và phát triển doanh nghiệp.

Dưới đây là bảng các loại thẻ tín dụng phổ biến hiện nay

Thế chấp (Mortgage) là hình thức vay vốn mà Cá nhân/Doanh nghiệp sử dụng tài sản của mình làm tài sản bảo đảm cho khoản vay.

Trong trường hợp Cá nhân/Doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán theo thỏa thuận, ngân hàng hoặc tổ chức cho vay có quyền xử lý tài sản thế chấp để thu hồi khoản nợ.

Khi xem xét cấp khoản vay thế chấp, ngân hàng thường đánh giá nhiều yếu tố khác nhau nhằm xác định mức độ rủi ro và khả năng hoàn trả của người vay, bao gồm:

• Giá trị tài sản thế chấp;
• Tình hình tài chính của Cá nhân/Doanh nghiệp;
• Lịch sử tín dụng;
• Khả năng trả nợ;
• Mục đích sử dụng vốn.

Tùy theo kết quả thẩm định, ngân hàng sẽ quyết định hạn mức vay, thời hạn vay và mức lãi suất áp dụng cho từng trường hợp cụ thể.

Các loại khoản vay thế chấp phổ biến

Phí (Fee/Charge) là các khoản chi phí mà Cá nhân/Doanh nghiệp phải trả cho ngân hàng hoặc tổ chức tài chính khi sử dụng các dịch vụ ngân hàng.

Phí ngân hàng thường không cố định và có thể thay đổi tùy theo từng dịch vụ như duy trì tài khoản, chuyển tiền, phát hành thẻ hoặc xử lý giao dịch đặc biệt.

Dưới đây là các loại phí phổ biến trong ngân hàng:

• Phí duy trì tài khoản (Account maintenance fee) để duy trì trạng thái hoạt động của tài khoản ngân hàng;
• Phí chuyển tiền (Transfer fee) khi thực hiện giao dịch chuyển tiền nội địa hoặc quốc tế;
• Phí rút tiền (ATM withdrawal fee) khi sử dụng ATM ngoài hệ thống hoặc vượt hạn mức miễn phí;
• Phí phát hành hoặc thay thế thẻ (Card issuance/replacement fee) khi mở mới hoặc cấp lại thẻ ngân hàng;
• Phí dịch vụ bổ sung (Service fee) cho các tiện ích như SMS banking, internet banking hoặc sao kê tài khoản;
• Phí phạt (Penalty fee) khi không duy trì số dư tối thiểu hoặc thanh toán chậm các nghĩa vụ tài chính.

Sao kê (Bank Statement) là bản ghi chi tiết toàn bộ các giao dịch tài chính phát sinh trong một khoảng thời gian nhất định của tài khoản ngân hàng.

Đây là tài liệu do ngân hàng cung cấp nhằm phản ánh đầy đủ hoạt động ghi nợ, ghi có, số dư đầu kỳ và số dư cuối kỳ của tài khoản, giúp Cá nhân/Doanh nghiệp theo dõi dòng tiền một cách minh bạch và chính xác.

Sao kê thường được phát hành theo chu kỳ hàng tháng hoặc theo yêu cầu của khách hàng, và có thể tồn tại dưới dạng bản giấy hoặc bản điện tử (e-statement).

Khoản vay cá nhân (Personal Loan) là khoản tiền cố định mà Cá Individual vay từ ngân hàng hoặc tổ chức tài chính trong một khoảng thời gian xác định, thường đi kèm với lãi suất cố định và kế hoạch thanh toán hàng tháng đều đặn.

Khoản vay cá nhân thường được chia thành hai nhóm chính dựa trên hình thức bảo đảm:

• Không yêu cầu tài sản thế chấp;
• Ngân hàng sẽ dựa trên điểm tín dụng, thu nhập và lịch sử tài chính để phê duyệt khoản vay.

Do không có tài sản đảm bảo, loại vay này thường có lãi suất cao nhằm bù đắp rủi ro cho bên cho vay.

• Khoản vay có tài sản bảo đảm như bất động sản, ô tô hoặc tài sản tài chính khác;
• Lãi suất ưu đãi hơn và điều kiện vay thuận lợi.

Nếu Cá nhân không thực hiện đúng nghĩa vụ thanh toán, ngân hàng sẽ gửi yêu cầu xử lý tài sản thế chấp theo thỏa thuận