Ngân hàng phù hợp cho doanh nghiệp theo từng lĩnh vực: game, logistics, ecommerce, trading v.v.

Một công ty ecommerce nhận hàng nghìn giao dịch nhỏ mỗi ngày. Một công ty logistics lại nhận vài khoản lớn theo từng hợp đồng. Ngân hàng thiết kế hạn mức, biểu phí và tốc độ xử lý theo từng kiểu dòng tiền. Do đó, tài khoản tối ưu cho ngành này có thể gây tốn kém cho ngành khác.

Doanh nghiệp bán cho thị trường Mỹ cần một tài khoản USD mạnh. Doanh nghiệp bán khắp châu Âu cần khả năng đa tiền tệ và phí quy đổi thấp. Mỗi ngân hàng và nền tảng thanh toán số chỉ hỗ trợ tốt một nhóm đồng tiền nhất định. Việc chọn sai sẽ khiến chi phí ngoại tệ ăn mòn biên lợi nhuận.

Ngân hàng đánh giá khách hàng doanh nghiệp theo phương pháp tiếp cận dựa trên rủi ro (FATF, Guidance for a Risk-Based Approach: The Banking Sector, 2014).

Theo cách tiếp cận này, ngân hàng cân nhắc mức độ rủi ro rửa tiền và tài trợ khủng bố gắn với từng lĩnh vực trước khi mở tài khoản. Vì vậy, cùng một hồ sơ nhưng khác lĩnh vực có thể nhận kết quả khác nhau.

Hai nhóm lĩnh vực thường chịu mức rà soát cao hơn gồm:

• Tài sản mã hóa và nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (crypto, VASP), vốn được FATF yêu cầu áp dụng biện pháp phòng chống rửa tiền như tổ chức tài chính (FATF, Virtual Assets, Khuyến nghị 15, cập nhật 2019 và sau đó);
• Sòng bạc và dịch vụ cờ bạc, gồm cả cờ bạc trực tuyến, là ngành có hướng dẫn tiếp cận dựa trên rủi ro riêng của FATF (FATF, RBA Guidance for Casinos, 2008).

Tuy nhiên, thuộc nhóm rà soát cao không đồng nghĩa với chắc chắn bị từ chối. FATF khuyến nghị ngân hàng đánh giá theo từng hồ sơ, thay vì loại bỏ hàng loạt cả một ngành (FATF, RBA and de-risking, 2014). Với cơ cấu sở hữu phù hợp và hồ sơ minh bạch, Doanh nghiệp trong các lĩnh vực này vẫn có cơ hội mở tài khoản ngân hàng.

Công ty game cần nhận payout từ App Store và Google Play. Công ty xuất nhập khẩu cần thư tín dụng (L/C) và các công cụ tài trợ thương mại. Công ty SaaS cần kết nối cổng thu phí định kỳ. Mỗi nhu cầu này đòi hỏi một ngân hàng có năng lực tương ứng.

Cùng một hồ sơ, một ngân hàng có thể duyệt trong khi ngân hàng khác lại từ chối, chỉ vì lĩnh vực kinh doanh khác nhau. Việc chọn ngân hàng theo ngành ngay từ đầu giúp Doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và tránh bị đánh dấu hồ sơ.

Quốc gia nơi doanh nghiệp đăng ký sẽ ảnh hưởng đáng kể đến hệ thống ngân hàng mà doanh nghiệp có thể tiếp cận.

Ví dụ, công ty thành lập tại Singapore thường có lợi thế khi mở tài khoản tại các ngân hàng Singapore. Trong khi đó, doanh nghiệp đăng ký tại Anh, Mỹ hoặc Canada có thể phù hợp hơn với hệ thống ngân hàng tại chính quốc gia đó.

Bên cạnh quốc gia đăng ký, nơi cư trú của giám đốc và chủ sở hữu hưởng lợi (UBO) cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình thẩm định và khả năng được ngân hàng chấp thuận.

Ngành nghề kinh doanh là một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình ngân hàng thẩm định khách hàng. Các doanh nghiệp hoạt động trong những lĩnh vực được ngân hàng đánh giá là rủi ro cao thường phải trải qua quy trình kiểm tra kỹ lưỡng hơn.

Do đó, trước khi lựa chọn ngân hàng, doanh nghiệp nên xác định rõ ngành nghề, mô hình kinh doanh và mức độ rủi ro của hoạt động. Từ đó, doanh nghiệp có thể ưu tiên những ngân hàng có chính sách thẩm định phù hợp với mô hình của mình.

Thị trường doanh nghiệp hướng tới sẽ quyết định phần lớn nhu cầu về đồng tiền nhận và thanh toán.

• Doanh nghiệp bán hàng cho khách hàng tại Mỹ nên ưu tiên giải pháp hỗ trợ USD tốt;
• Doanh nghiệp kinh doanh tại nhiều quốc gia châu Âu có thể cần tài khoản đa tiền tệ và mức phí chuyển đổi ngoại tệ cạnh tranh;
• Doanh nghiệp hoạt động xuyên biên giới nên xem xét khả năng nhận, giữ và chuyển đổi nhiều loại tiền tệ.

Không phải ngân hàng hay nền tảng thanh toán nào cũng hỗ trợ tốt mọi loại tiền tệ. Lựa chọn phù hợp ngay từ đầu có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí ngoại hối và rút ngắn thời gian nhận tiền.

Quy mô doanh thu và số lượng giao dịch cũng cần được cân nhắc khi lựa chọn loại tài khoản.

Nền tảng thanh toán số, ngân hàng số, thường phù hợp với doanh nghiệp có giao dịch nhỏ và vừa, cần chi phí vận hành thấp và xử lý thanh toán linh hoạt.

Trong khi đó, ngân hàng truyền thống có thể phù hợp hơn với doanh nghiệp có dòng tiền lớn, giao dịch thường xuyên hoặc nhu cầu sử dụng các sản phẩm tài chính và tín dụng.

Doanh nghiệp nên ước tính trước doanh thu, số lượng giao dịch, giá trị giao dịch trung bình và hạn mức cần thiết để lựa chọn giải pháp phù hợp.

Mỗi mô hình kinh doanh có yêu cầu về dòng tiền khác nhau. Chẳng hạn:

• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể cần thư tín dụng (L/C), bảo lãnh ngân hàng v;à các giải pháp tài trợ thương mại.
• Doanh nghiệp e-commerce có thể ưu tiên khả năng kết nối với cổng thanh toán và nhận payout bằng nhiều loại tiền tệ.
• Doanh nghiệp SaaS có thể cần giải pháp thu phí định kỳ và tích hợp với các nền tảng thanh toán.

Vì vậy, thay vì chỉ so sánh phí và lãi suất, doanh nghiệp nên liệt kê cụ thể nhu cầu nhận tiền, thanh toán, chuyển khoản và tài trợ thương mại trước khi lựa chọn ngân hàng.

Hồ sơ KYC có ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian xử lý và khả năng được ngân hàng phê duyệt tài khoản. Theo các chuẩn mực quốc tế về nhận biết khách hàng, ngân hàng thường cần xác minh các thông tin như:

• Chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng (UBO);
• Nguồn vốn và nguồn tiền;
• Mô hình và hoạt động kinh doanh;
• Đối tác, khách hàng và thị trường hoạt động;
• Mục đích sử dụng tài khoản.

Doanh nghiệp có hồ sơ minh bạch, thông tin nhất quán và mô tả hoạt động kinh doanh rõ ràng thường thuận lợi hơn trong quá trình thẩm định. Tuy nhiên, danh mục giấy tờ và yêu cầu KYC cụ thể có thể khác nhau tùy từng ngân hàng và quốc gia.

Trong quá trình hỗ trợ nhiều Doanh nghiệp, chuyên gia GLAC nhận thấy nhiều doanh nghiệp bắt đầu bằng việc tìm những ngân hàng nổi tiếng, sau đó mới phát hiện ngân hàng không hỗ trợ đồng tiền mình cần hoặc hồ sơ không đáp ứng tiêu chí thẩm định.

Vì vậy, cách tiếp cận hiệu quả hơn là bắt đầu từ mô hình dòng tiền và thị trường của doanh nghiệp, rồi tìm ngân hàng phù hợp với những nhu cầu đó.

Tier-1 bank thường được dùng để chỉ các ngân hàng lớn, có lịch sử hoạt động lâu năm, nền tảng tài chính vững mạnh và được cấp đầy đủ giấy phép ngân hàng. Đây là nhóm ngân hàng có hệ sinh thái dịch vụ tương đối toàn diện, từ tài khoản thanh toán, tiền gửi, tín dụng đến tài trợ thương mại và các giải pháp tài chính cho doanh nghiệp.

Một ưu điểm đáng chú ý của ngân hàng truyền thống là tiền gửi có thể được bảo vệ theo cơ chế bảo hiểm tiền gửi của từng quốc gia, với hạn mức và điều kiện áp dụng khác nhau tùy thị trường.

Tuy nhiên, đi kèm với uy tín và hệ thống dịch vụ toàn diện là quy trình mở tài khoản và thẩm định nghiêm ngặt hơn. Doanh nghiệp thường cần cung cấp hồ sơ pháp lý, thông tin về chủ sở hữu, nguồn vốn, mô hình kinh doanh và dòng tiền để ngân hàng thực hiện KYC/AML.

Mức bảo hiểm tiền gửi không giống nhau giữa các quốc gia. Vì vậy, khi lựa chọn ngân hàng, doanh nghiệp cũng nên xem xét cơ chế bảo vệ tiền gửi và hạn mức được bảo hiểm tại quốc gia nơi ngân hàng hoạt động.

Để giúp doanh nghiệp dễ dàng tham khảo và so sánh, chuyên gia ngân hàng tại Global Link Asia Consulting đã tổng hợp hạn mức bảo hiểm tiền gửi chính thức từ cơ quan bảo hiểm tiền gửi của 4 quốc gia dưới đây.

Doanh nghiệp cần lưu ý một điểm quan trọng. Bảo hiểm tiền gửi chỉ áp dụng cho tài khoản tại ngân hàng, không áp dụng cho số dư giữ tại các nền tảng thanh toán số chưa có giấy phép ngân hàng.

Ngoài ra, tại Singapore, phần tiền giữ bằng ngoại tệ nằm ngoài phạm vi bảo hiểm của SDIC. Vì vậy, Doanh nghiệp giữ USD hoặc EUR nên cân nhắc phân bổ dòng tiền hợp lý giữa các tài khoản.

Ngân hàng số là dịch vụ tài chính hoạt động chủ yếu qua nền tảng trực tuyến, cho phép mở tài khoản nhanh và trải nghiệm số thuận tiện, xử lý giao dịch nhanh và thường có trải nghiệm số tốt hơn ngân hàng truyền thống.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần phân biệt rõ ngân hàng số thực sự với nền tảng thanh toán số. Hai nhóm này có thể cung cấp trải nghiệm tương tự nhau nhưng khác nhau về giấy phép và cơ chế bảo vệ tiền:

• Ngân hàng được cấp phép: hoạt động dưới giấy phép ngân hàng và tiền gửi đủ điều kiện có thể được bảo vệ bởi hệ thống bảo hiểm tiền gửi của quốc gia.
• Nền tảng thanh toán số: hoạt động dựa trên giấy phép trung gian thanh toán, ví dụ: Major Payment Institution License tại Singapore. Nhóm này thường sử dụng cơ chế safeguarding để bảo vệ tiền của khách hàng thay vì bảo hiểm tiền gửi.

Với safeguarding, tiền của doanh nghiệp được tách biệt khỏi tài sản của nhà cung cấp dịch vụ và được quản lý theo quy định áp dụng.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được bảo đảm nhận lại tiền ngay lập tức nếu nền tảng gặp vấn đề tài chính. Trong trường hợp nhà cung cấp mất khả năng thanh toán, quá trình xử lý và hoàn trả tiền có thể mất thời gian.

Vì vậy, trước khi mở tài khoản, doanh nghiệp nên kiểm tra giấy phép, cơ quan quản lý và cơ chế bảo vệ tiền của từng nhà cung cấp. Đặc biệt, doanh nghiệp không nên phụ thuộc hoàn toàn vào một nền tảng thanh toán số để lưu trữ lượng tiền dự trữ lớn.

Đối với doanh nghiệp hoạt động xuyên biên giới, việc sử dụng nhiều loại tài khoản cho các mục đích khác nhau thường mang lại sự linh hoạt hơn thay vì phụ thuộc vào một ngân hàng hoặc một nền tảng duy nhất. Chẳng hạn:

• Ngân hàng truyền thống (Tier-1): phù hợp để duy trì khoản tiền lớn, xây dựng uy tín với đối tác và tiếp cận các sản phẩm tín dụng, tài trợ thương mại.
• Ngân hàng số hoặc nền tảng thanh toán số: phù hợp với nhu cầu thanh toán quốc tế, quản lý nhiều loại tiền tệ, nhận tiền từ khách hàng và tối ưu chi phí giao dịch.

Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp cân bằng giữa tính an toàn (hạn chế rủi ro đóng băng tài khoản ngân hàng), chi phí, khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính và tốc độ xử lý giao dịch.

Chuyên gia ngân hàng tại GLAC chia sẻ: “Câu hỏi không phải là doanh nghiệp nên chọn ngân hàng truyền thống hay ngân hàng số, mà là kết hợp chúng như thế nào cho phù hợp. Một tài khoản Tier-1 giúp xây dựng uy tín và tiếp cận tín dụng, kết hợp với một tài khoản ngân hàng số hoặc nền tảng thanh toán để xử lý giao dịch đa tiền tệ có thể tạo thành cấu trúc hiệu quả cho doanh nghiệp hoạt động xuyên biên giới.”

Ngân hàng số và nền tảng thanh toán đa tiền tệ thường vượt trội ngân hàng truyền thống cho studio vừa và nhỏ, vì cho phép mở tài khoản bản địa đa tiền tệ từ xa. Bốn ví dụ phổ biến dưới đây phục vụ các nhu cầu khác nhau:

• Wise Business: phù hợp studio cần tỷ giá liên ngân hàng minh bạch, nhận USD, EUR, GBP và AUD vào tài khoản bản địa riêng, chủ động thời điểm quy đổi;
• Airwallex: phù hợp studio vận hành nhiều thị trường và đội ngũ phân tán, giữ hơn 20 đồng tiền, dùng kênh nội địa ở hơn 200 quốc gia, và tự động chi trả cộng tác viên qua API;
• Mercury: phù hợp studio ngoài Mỹ cần một tài khoản Mỹ, tích hợp tốt với nền tảng trả bằng USD như Steam và Epic Games, và phát hành thẻ ghi nợ linh hoạt;
• Rapyd và Thunes: phù hợp studio và nhà phát hành lớn cần thu qua ví điện tử địa phương như Dana, GCash và OVO ở Đông Nam Á và Mỹ Latinh.

Dù chọn nhà cung cấp nào, Doanh nghiệp vẫn nên giữ một tài khoản ngân hàng song song để tạo uy tín và làm việc với đối tác lớn.

Studio nên ưu tiên nền tảng ổn định trước khi mở rộng kênh doanh thu. Chuyên gia GLAC khuyến nghị thứ tự sáu bước sau:

1. Tách bạch pháp lý, cấu trúc studio thành pháp nhân rõ ràng, không nhận doanh thu nền tảng vào tài khoản cá nhân;
2. Mở trung tâm tài khoản đa tiền tệ với thông tin thu tiền bản địa ở Mỹ, châu Âu và Anh;
3. Lập quỹ dự phòng vận hành đủ chi phí cố định khoảng sáu tháng, phòng khi dòng tiền bị chậm hoặc bị giữ để rà soát;
4. Lập một tài khoản dự phòng thứ hai để bảo đảm chi lương liên tục nếu tài khoản chính bị đánh dấu;
5. Cấu hình nhận dòng tiền theo đúng đồng tiền gốc của nền tảng vào tài khoản đa tiền tệ;
6. Ưu tiên trả cộng tác viên qua kênh nội địa thay vì điện SWIFT để giảm phí giao dịch.

Việc nhận doanh thu từ nền tảng vào tài khoản cá nhân có thể khiến giao dịch bị hệ thống của nền tảng đánh dấu để kiểm tra về rủi ro AML. Vì vậy, việc tách bạch giữa tài khoản cá nhân và tài khoản doanh nghiệp nên được thực hiện ngay từ đầu.

Studio game không chỉ chịu phí hoa hồng từ nền tảng phát hành, mà còn có thể phát sinh thêm chi phí từ quy đổi ngoại tệ và chuyển tiền quốc tế. Nếu không thiết kế dòng tiền phù hợp, những khoản phí tưởng như nhỏ này có thể cộng dồn và ảnh hưởng đáng kể đến doanh thu thực nhận.

Trước hết, nền tảng phát hành thường khấu trừ một tỷ lệ nhất định trên doanh thu trước khi thực hiện payout cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nếu để nền tảng tự động quy đổi doanh thu sang một đồng tiền khác, doanh nghiệp có thể tiếp tục chịu chi phí chuyển đổi và chênh lệch tỷ giá.

Một giải pháp là nhận payout bằng đồng tiền gốc vào tài khoản đa tiền tệ, sau đó chủ động lựa chọn thời điểm và phương thức quy đổi. Cách này giúp doanh nghiệp có thêm quyền kiểm soát đối với tỷ giá và chi phí ngoại hối.

Chi phí cũng có thể phát sinh ở chiều thanh toán. Chẳng hạn, việc trả tiền cho freelancer hoặc đối tác quốc tế qua SWIFT có thể phát sinh phí chuyển tiền, phí ngân hàng trung gian và các khoản phí khác khó dự đoán trước.

Khi có thể, doanh nghiệp nên ưu tiên kênh thanh toán nội địa tại những thị trường được hỗ trợ để giảm chi phí chuyển tiền.

Đối với studio game, có ba nhóm nghĩa vụ thuế và tuân thủ dễ bị bỏ sót: thuế khấu trừ tại nguồn từ các nền tảng, thuế tiêu thụ áp dụng tại thị trường bán hàng và các yêu cầu tuân thủ nếu mô hình game thuộc nhóm iGaming. Bên cạnh đó, thuế doanh nghiệp còn phụ thuộc vào quốc gia nơi studio đặt pháp nhân.

Vì vậy, studio tại Singapore, Hồng Kông, Mỹ hay châu Âu có thể chịu những yêu cầu rất khác nhau. Việc chuẩn bị đúng ngay từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế chi phí phát sinh, tránh payout bị giữ và giảm rủi ro hồ sơ bị từ chối.

Thứ nhất, cần lưu ý thuế khấu trừ tại nguồn từ các nền tảng.

Nhiều nền tảng sẽ khấu trừ thuế trước khi thanh toán doanh thu cho studio. Mức khấu trừ phụ thuộc vào quốc gia của nền tảng và tình trạng thuế của studio.

Chẳng hạn, studio ngoài Mỹ nhận thu nhập có nguồn gốc từ Mỹ có thể chịu mức khấu trừ 30% nếu không áp dụng được ưu đãi theo hiệp định thuế. Mức này có thể được giảm nếu quốc gia của studio có hiệp định thuế với Hoa Kỳ và doanh nghiệp cung cấp đúng biểu mẫu W-8BEN-E cho nền tảng.

Các nền tảng tại những quốc gia khác cũng có cơ chế khấu trừ riêng. Vì vậy, studio nên rà soát từng nguồn doanh thu, quốc gia của nền tảng và hiệp định thuế liên quan, thay vì áp dụng một cách xử lý chung cho tất cả các kênh.

Thứ hai, cần xác định nghĩa vụ thuế tiêu thụ tại thị trường bán hàng.

Nhiều quốc gia áp dụng thuế đối với sản phẩm và dịch vụ số, chẳng hạn VAT tại châu Âu và Vương quốc Anh hoặc GST tại Singapore. Nếu studio bán trực tiếp qua website, studio tự chịu trách nhiệm tính và nộp thuế tại từng thị trường.

Ngược lại, nếu bán thông qua Merchant of Record (MoR) như Steam hoặc Epic, một phần nghĩa vụ liên quan đến giao dịch và thuế có thể được MoR xử lý thay cho nhà phát triển. Do đó, trước khi lựa chọn mô hình phân phối, studio cần hiểu rõ ai là bên đứng tên bán hàng, ai chịu trách nhiệm thu và nộp thuế, và doanh thu được thanh toán cho studio theo cơ chế nào.

Thứ ba, thuế doanh nghiệp phụ thuộc vào quốc gia đặt pháp nhân.

Studio đặt tại Singapore hoặc Hồng Kông sẽ có môi trường thuế và quy định khác với studio đặt tại Mỹ hoặc các nước châu Âu. Vì vậy, lựa chọn quốc gia thành lập công ty không nên được xem xét độc lập với hoạt động kinh doanh. Studio cần cân nhắc đồng thời nơi đặt pháp nhân, thị trường bán game, nền tảng phân phối và quốc gia nhận payout để xây dựng cấu trúc phù hợp ngay từ đầu.

Trường hợp studio tích hợp blockchain hoặc tài sản mã hóa cũng có thể chịu yêu cầu tuân thủ chặt chẽ hơn, đặc biệt liên quan đến phòng chống rửa tiền và xác minh giao dịch.

Trong những trường hợp này, doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ và cấu trúc vận hành theo hướng mô hình có mức độ rủi ro cao, thay vì chỉ xem đây là một studio game thông thường.

Một số nền tảng tài chính số được doanh nghiệp eCommerce quốc tế sử dụng phổ biến gồm Wise, Airwallex, Payoneer, v.v. Mỗi nền tảng có thế mạnh khác nhau về thị trường, đồng tiền hỗ trợ, khả năng nhận tiền, chuyển tiền và tích hợp thanh toán.

Do đó, thay vì chỉ dựa vào tên tuổi của nền tảng, doanh nghiệp nên đối chiếu thị trường hoạt động, đồng tiền giao dịch và nhu cầu thanh toán thực tế của mình.

Để giúp doanh nghiệp dễ dàng so sánh, chuyên gia ngân hàng tại Global Link Asia Consulting đã tổng hợp một số tiêu chí quan trọng của các nền tảng phổ biến dưới đây.

Khi lựa chọn giải pháp tài chính, doanh nghiệp Ecommerce nên quan tâm đến bốn tính năng quan trọng nhất là tài khoản bản địa đa tiền tệ, phí quy đổi thấp, tích hợp sàn, và thẻ chi tiêu không phí ngoại tệ. Bốn tính năng này quyết định chi phí vận hành thực tế của doanh nghiệp:

• Tài khoản bản địa đa tiền tệ, có IBAN hoặc số routing ở các khu vực chính như USD, EUR, GBP, AUD, để tránh phí nhận tiền;
• Phí quy đổi thấp, ưu tiên nền tảng có chênh lệch quanh 0,1% đến 0,5% trên tỷ giá liên ngân hàng;
• Tích hợp với sàn và cổng như Stripe, PayPal, Amazon và Shopify để tự động hóa việc nhận tiền;
• Thẻ doanh nghiệp không phí ngoại tệ, dùng chi cho nền tảng quảng cáo như Google và Meta.

Doanh nghiệp Ecommerce nên thiết lập theo ba bước: chọn cấu trúc pháp lý, tách chi trả nhà cung cấp, và tự động hóa kế toán. Ba bước này giúp mở rộng ra toàn cầu mà vẫn kiểm soát chi phí:

1. Chọn cấu trúc pháp lý khớp thị trường chính, ví dụ nhiều nhà sáng lập lập công ty tại Mỹ hoặc Anh để tiếp cận sản phẩm ngân hàng tốt hơn;
2. Tách chi trả nhà cung cấp, thanh toán bằng đúng đồng tiền gốc từ số dư đa tiền tệ để tránh quy đổi hai lần;
3. Tự động hóa kế toán, chọn nhà cung cấp đẩy dữ liệu giao dịch đa tiền tệ thẳng vào Xero hoặc QuickBooks.

Nền tảng thanh toán số mạnh về thanh toán nhưng nhiều nền tảng không có bảo hiểm tiền gửi. Doanh nghiệp nên giữ phần dự trữ lớn tại một tài khoản ngân hàng.

Tiền giữ tại các nền tảng thanh toán số không có giấy phép ngân hàng thường không được bảo hiểm tiền gửi, chỉ được bảo vệ theo cơ chế safeguarding (FCA, 2025). Safeguarding là cơ chế tách riêng và bảo vệ tiền của khách hàng. Nếu nền tảng mất khả năng thanh toán, Doanh nghiệp có thể chậm nhận lại tiền.

Vì vậy, doanh nghiệp có thể cân nhắc mô hình kết hợp hai lớp tài khoản:

• Tài khoản ngân hàng: giữ phần tiền dự trữ hoặc nguồn vốn cần bảo toàn trong dài hạn chẳng hạn như các ngân hàng truyền thống như DBS, OCBC, UOB tại Singapore; HSBC, Standard Chartered tại Anh/Hồng Kông; hoặc JPMorgan Chase, Bank of America tại Mỹ, tùy theo quốc gia đăng ký, thị trường hoạt động và khả năng đáp ứng KYC.
• Nền tảng thanh toán số: sử dụng cho việc nhận doanh thu, thanh toán quốc tế và quản lý ngoại tệ hằng ngày như Wise Business, Airwallex, Payoneer, v.v.

Một nguyên tắc quan trọng là cố gắng khớp đồng tiền của khoản thu với đồng tiền cần thanh toán. Điều này giúp hạn chế những lần quy đổi ngoại tệ không cần thiết và kiểm soát tốt hơn chi phí dòng tiền.

Theo chuyên gia ngân hàng tại GLAC, Với eCommerce, chi phí ngoại hối có thể bị bỏ qua vì chúng xuất hiện ở rất nhiều giao dịch nhỏ. Nhận doanh thu bằng đúng đồng tiền của thị trường và chủ động lựa chọn thời điểm quy đổi có thể giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chi phí và bảo toàn biên lợi nhuận.

Một hệ thống tài chính phù hợp cho startup SaaS có thể được chia thành 3 tầng, trong đó mỗi tầng đảm nhận một nhiệm vụ riêng: Tầng vận hành – fintech dành cho startup; Tầng dòng tiền quốc tế – quản lý đa tiền tệ; Tầng ngân quỹ – lưu trữ nguồn vốn lớn

1. Trung tâm fintech vận hành: xử lý vận hành chính và giữ vốn gọi được, tối ưu cho phát hành thẻ và quy trình kỹ thuật, ví dụ Mercury và Brex. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng đây là các nền tảng fintech, không nên mặc định đồng nhất với ngân hàng.
2. Công cụ quản lý đa tiền tệ: nhận và chi hàng loạt giao dịch nhỏ theo nhiều đồng tiền, tránh phí SWIFT, ví dụ Airwallex và Wise. Việc có số dư bằng nhiều loại tiền tệ giúp startup hạn chế phải quy đổi ngoại tệ liên tục và có thể giảm một số chi phí chuyển tiền quốc tế.
3. Tài khoản an toàn cho khối vốn lớn: khi startup đạt quy mô lớn, chuyển phần thanh khoản lớn vào tổ chức tài chính hệ thống, ví dụ J.P. Morgan Chase và Revolut Business.

Một số nền tảng thường được startup công nghệ quan tâm gồm Mercury, Brex, Airwallex và Wise Business. Tuy nhiên, mỗi nền tảng có thế mạnh khác nhau về quản lý chi tiêu, tài khoản nhận tiền, ngoại tệ, chuyển tiền quốc tế và tích hợp với các công cụ công nghệ.

Do đó, doanh nghiệp không nên chỉ so sánh mức phí. Các tiêu chí quan trọng nên bao gồm:

• Quốc gia và loại hình doanh nghiệp được hỗ trợ;
• Đồng tiền và thị trường có thể nhận tiền;
• Khả năng tích hợp với Stripe và các nền tảng SaaS;
• Chi phí chuyển tiền và quy đổi ngoại tệ;
• Khả năng phát hành và quản lý thẻ doanh nghiệp;
• Cơ chế bảo vệ tiền của khách hàng;
• Hạn mức giao dịch và khả năng mở rộng khi doanh nghiệp tăng trưởng.

Để giúp doanh nghiệp dễ dàng tham khảo, chuyên gia ngân hàng tại Global Link Asia Consulting có thể tổng hợp các nền tảng phổ biến theo những tiêu chí trên trong bảng so sánh:

Nhiều nền tảng phổ biến là fintech, không phải ngân hàng. Với vốn lớn sau gọi vốn, sự khác biệt về bảo hiểm tiền gửi rất quan trọng.

Mercury và Brex là nền tảng phổ biến với startup, nhưng cả hai là công ty fintech, không phải ngân hàng. Với Mercury, tiền được giữ tại ngân hàng đối tác được FDIC bảo hiểm ở mức US$250.000 mỗi ngân hàng. Mức này mở rộng qua mạng lưới phân bổ tiền gửi nhiều ngân hàng (sweep network).

Điểm khác biệt nằm ở cơ chế bảo vệ tiền. Với các nền tảng như Wise hoặc Airwallex, tiền của khách hàng có thể được bảo vệ theo cơ chế safeguarding thay vì bảo hiểm tiền gửi như tại ngân hàng. Sự khác biệt này đặc biệt đáng lưu ý khi startup bắt đầu nắm giữ nguồn vốn lớn sau các vòng gọi vốn. Khi đó, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần xác định rõ tiền đang được lưu giữ ở đâu, dưới hình thức pháp lý nào và được bảo vệ bằng cơ chế nào.

Có ba yếu tố quyết định mà nhà sáng lập nên xem xét: là khớp cổng thanh toán, khung thuế và tuân thủ, và cấu trúc thanh khoản. Ba yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và rủi ro:

1. Khớp cổng thanh toán, bảo đảm nền tảng ngân hàng kết nối mượt với đơn vị bán hàng đại diện (Merchant of Record) hoặc cổng như Stripe, v.v.;
2. Khung thuế và tuân thủ, ưu tiên nền tảng theo dõi thuế VAT tự động hoặc kết nối với công cụ thuế khi mở rộng ra nhiều thị trường;
3. Cấu trúc thanh khoản, không giữ vốn vượt hạn mức bảo hiểm trong một nền tảng, trừ khi nền tảng có cơ chế phân bổ tiền gửi minh bạch.

Theo chuyên gia ngân hàng tại GLAC, Với startup, sai lầm hay gặp là để toàn bộ vốn gọi được trong một nền tảng fintech vì tiện. Nên tách ba tầng rõ ràng, và giữ khối vốn lớn ở nơi có bảo hiểm tiền gửi minh bạch, đúng như nhà đầu tư kỳ vọng.

Agency hoạt động xuyên biên giới thường gặp 3 vấn đề chính liên quan đến dòng tiền: bẫy chi quảng cáo, chi trả cộng tác viên, và khó khăn khi nhận thanh toán từ khách hàng quốc tế. Cả ba đều làm hao hụt biên lợi nhuận:

• Chi phí ngoại tệ khi thanh toán quảng cáo: Nếu tài khoản của agency giữ USD nhưng nền tảng quảng cáo thu phí bằng EUR, GBP hoặc một đồng tiền khác, doanh nghiệp có thể phát sinh chi phí quy đổi trên mỗi giao dịch. Khi số lượng chiến dịch và giao dịch tăng lên, phần chi phí này có thể ảnh hưởng đáng kể đến biên lợi nhuận.
• Chi trả cho cộng tác viên quốc tế: Agency thường làm việc với freelancer hoặc cộng tác viên ở nhiều quốc gia. Nếu tất cả khoản thanh toán đều thực hiện qua SWIFT, doanh nghiệp có thể phải chịu phí chuyển tiền, phí ngân hàng trung gian và chi phí quy đổi ngoại tệ.
• Khó khăn khi nhận thanh toán từ khách hàng quốc tế: Một số khách hàng quốc tế ưu tiên chuyển tiền qua hệ thống thanh toán nội địa thay vì thực hiện điện chuyển tiền quốc tế. Do đó, việc có thông tin tài khoản nhận tiền phù hợp với từng thị trường có thể giúp agency đơn giản hóa quy trình thanh toán và giảm chi phí cho cả hai bên.

Một số nền tảng tài chính quốc tế mà agency có thể cân nhắc gồm Airwallex, Wise, Revolut và Payoneer. Mỗi nền tảng có thế mạnh khác nhau về tài khoản đa tiền tệ, nhận tiền quốc tế, thanh toán cho nhà cung cấp và quản lý thẻ doanh nghiệp.

Ví dụ:

• Airwallex: phù hợp với doanh nghiệp cần quản lý nhiều loại tiền tệ và sử dụng thẻ doanh nghiệp cho các khoản chi phí vận hành, trong đó có chi phí quảng cáo.
• Wise Business: phù hợp với nhu cầu nhận tiền theo thông tin tài khoản bản địa và thực hiện các khoản thanh toán quốc tế, tùy thị trường được hỗ trợ.
• Revolut Business: có thể phù hợp với doanh nghiệp cần quản lý tài chính đa tiền tệ và các công cụ thanh toán doanh nghiệp.
• Payoneer: được nhiều doanh nghiệp sử dụng cho việc nhận và chuyển tiền quốc tế, đặc biệt trong các mô hình kinh doanh có đối tác hoặc khách hàng ở nhiều thị trường.

Để Doanh nghiệp so sánh nhanh chi phí và lợi ích theo nhu cầu agency, chuyên gia ngân hàng tại Global Link Asia Consulting tổng hợp bảng dưới đây:

Dưới đây là bảng hoàn chỉnh, đã sửa nội dung chính xác và gắn hyperlink đầy đủ tới nguồn chính chủ:

Đối với agency có doanh thu lớn và nhu cầu tài chính phức tạp, các ngân hàng truyền thống như HSBC, Citi hoặc JPMorgan Chase có thể phù hợp hơn khi doanh nghiệp cần hạn mức tín dụng, quản lý ngân quỹ hoặc các dịch vụ ngân hàng doanh nghiệp chuyên sâu.

Agency có thể xây dựng hệ thống theo 3 bước: dựng khung hai tài khoản, gắn lớp fintech cho ngoại tệ, và khớp đồng tiền hóa đơn. Ba bước này bảo vệ dòng tiền vận hành và giảm hao hụt ngoại tệ.

Thiết lập tài khoản ngân hàng vận hành chính:

Sử dụng một ngân hàng được cấp phép làm tài khoản trung tâm để:

• Giữ phần tiền dự trữ;
• Thanh toán các khoản chi phí cố định;
• Trả lương;
• Thực hiện nghĩa vụ thuế;
• Quản lý các khoản tiền lớn và dài hạn.

Bổ sung nền tảng tài chính đa tiền tệ:

Doanh nghiệp nên kết nối thêm một nền tảng như Airwallex hoặc Wise Business để phục vụ các giao dịch quốc tế.

Ví dụ, agency có thể nhận doanh thu bằng USD, EUR hoặc GBP và sử dụng chính số dư tương ứng để thanh toán cho nhà cung cấp hoặc cộng tác viên khi điều kiện giao dịch cho phép.

Khớp đồng tiền thu – chi:

Doanh nghiệp nên cố gắng nhận và chi bằng cùng một loại tiền tệ khi có thể.

Ví dụ:

Khách hàng thanh toán 10.000 USD → giữ số dư USD → thanh toán 3.000 USD cho freelancer tại Mỹ

Thay vì:

USD → EUR → USD

mỗi lần quy đổi đều có thể phát sinh thêm chi phí.

Các nền tảng tài chính số có lợi thế về tốc độ, thanh toán quốc tế và quản lý đa tiền tệ, nhưng không phải nền tảng nào cũng là ngân hàng hoặc cung cấp các sản phẩm tín dụng giống ngân hàng truyền thống.

Đối với agency có doanh thu lớn, doanh nghiệp nên cân nhắc duy trì một tài khoản ngân hàng để quản lý phần tiền dự trữ, tiếp cận hạn mức tín dụng và sử dụng các dịch vụ ngân hàng doanh nghiệp chuyên sâu.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần phân biệt giữa bảo hiểm tiền gửi và safeguarding. Tiền được giữ tại một tổ chức thanh toán hoặc fintech không phải ngân hàng có thể được bảo vệ theo cơ chế safeguarding thay vì bảo hiểm tiền gửi ngân hàng. Cơ chế cụ thể phụ thuộc vào pháp nhân, giấy phép và quốc gia mà doanh nghiệp sử dụng dịch vụ.

Với agency có quy mô doanh thu lớn tạo ra doanh thu tám đến chín chữ số, việc phân bổ tiền giữa tài khoản ngân hàng và nền tảng thanh toán có thể giúp doanh nghiệp vừa duy trì sự linh hoạt trong vận hành, vừa hạn chế việc tập trung toàn bộ nguồn vốn vào một nhà cung cấp.

Theo chuyên gia ngân hàng tại GLAC, Với agency, những khoản chi nhỏ nhưng lặp lại thường xuyên có thể tạo thành chi phí đáng kể, đặc biệt là chi phí quảng cáo và thanh toán cho cộng tác viên quốc tế. Thiết lập phương thức thanh toán phù hợp với từng đồng tiền và ưu tiên kênh nội địa khi có thể sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chi phí vận hành và bảo vệ biên lợi nhuận.

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, ngân hàng không chỉ thực hiện thanh toán mà còn cung cấp nhiều công cụ tài trợ thương mại giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro và tăng mức độ an toàn cho giao dịch. Một số công cụ phổ biến gồm thư tín dụng (L/C), xác nhận L/C, nhờ thu chứng từ và bảo lãnh ngân hàng.

• Thư tín dụng (L/C) nhập khẩu và xuất khẩu: Ngân hàng cam kết thanh toán cho người bán khi các điều kiện và yêu cầu về chứng từ trong L/C được đáp ứng. Điều này giúp người bán giảm sự phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng và thiện chí thanh toán của người mua.
• Xác nhận thư tín dụng (Confirmed L/C): Một ngân hàng khác, thường tại quốc gia của người bán, xác nhận thêm nghĩa vụ thanh toán đối với L/C do ngân hàng phát hành. Công cụ này có thể giúp người bán giảm bớt rủi ro liên quan đến ngân hàng phát hành và môi trường quốc gia của người mua, tùy theo điều khoản của L/C.
• Nhờ thu chứng từ (Documentary Collection): Ngân hàng đóng vai trò trung gian trong việc chuyển giao chứng từ giữa người bán và người mua. Với D/P (Documents against Payment), người mua phải thanh toán để nhận chứng từ; với D/A (Documents against Acceptance), người mua nhận chứng từ sau khi chấp nhận nghĩa vụ thanh toán vào thời điểm đến hạn.
• Bảo lãnh ngân hàng và SBLC: Bảo lãnh ngân hàng giúp bảo đảm nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với đối tác theo các điều kiện đã thỏa thuận. Trong khi đó, SBLC (Standby Letter of Credit – thư tín dụng dự phòng) là một cam kết thanh toán dự phòng, có thể được sử dụng trong các giao dịch hoặc hợp đồng yêu cầu bên mua/bên thuê có thêm một lớp bảo đảm tài chính.

Đặc thù của hoạt động xuất nhập khẩu là doanh nghiệp thường phải chi tiền trước nhưng chỉ thu tiền sau khi hàng hóa được giao và khách hàng thanh toán. Các ngân hàng có thể hỗ trợ doanh nghiệp thông qua nhiều giải pháp tài trợ vốn lưu động: gồm tài trợ trước và sau giao hàng, cho vay nhập khẩu, và tài trợ từ cơ quan tín dụng xuất khẩu, cụ thể: 

• Tài trợ trước giao hàng, cấp vốn để mua nguyên liệu hoặc sản xuất trước khi giao hàng;
• Chiết khấu hóa đơn sau giao hàng, ngân hàng mua lại hóa đơn xuất khẩu để cấp tiền ngay thay vì chờ 30 đến 90 ngày;
• Trust receipt và cho vay nhập khẩu, cấp vốn ngắn hạn để thanh toán nhà cung cấp và nhận hàng bán trong nước;
• Tài trợ từ cơ quan tín dụng xuất khẩu (ECA), ví dụ US EXIM Bank, cho các dự án và thiết bị giá trị lớn.

Bên cạnh tài trợ vốn lưu động, doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể sử dụng các giải pháp tài trợ chuỗi cung ứng, quản lý đa tiền tệ và phòng ngừa rủi ro tỷ giá để tối ưu dòng tiền, gồm bao thanh toán ngược, tích hợp ERP, tài khoản đa tiền tệ, và phòng ngừa tỷ giá: 

• Tài trợ chuỗi cung ứng (Reverse Factoring), Doanh nghiệp lớn dùng uy tín tín dụng để nhà cung cấp nhỏ được thanh toán sớm;
• Tích hợp ngân hàng với ERP, ngân hàng kết nối trực tiếp vào phần mềm quản trị doanh nghiệp để quản lý thanh toán liền mạch;
• Tài khoản đa tiền tệ: Cho phép doanh nghiệp giữ và giao dịch bằng nhiều loại tiền như USD, EUR hoặc GBP. Khi có điều kiện nhận tiền theo phương thức phù hợp tại từng thị trường, doanh nghiệp có thể hạn chế các khoản phí chuyển tiền và quy đổi ngoại tệ không cần thiết.
• Phòng ngừa rủi ro tỷ giá (FX Hedging): Khi doanh nghiệp có các khoản phải thu hoặc phải trả bằng ngoại tệ trong tương lai, có thể sử dụng các công cụ như hợp đồng kỳ hạn (forward) hoặc quyền chọn ngoại tệ (FX options) để quản lý tác động của biến động tỷ giá.

Một số ngân hàng tổ chức như Techcombank hoặc Citi còn cam kết chuyển tiền quốc tế nhanh trong vài giờ. Tốc độ này giúp tránh chậm thông quan hoặc ách tắc tại cảng do tiền về trễ. ERP là phần mềm quản trị nguồn lực doanh nghiệp, quản lý tài chính và vận hành tập trung.

Việc chọn ngân hàng phụ thuộc hành lang thương mại chính của Doanh nghiệp. Để Doanh nghiệp chọn đối tác theo đúng thị trường xuất nhập khẩu, chuyên gia ngân hàng tại Global Link Asia Consulting tổng hợp thế mạnh của từng ngân hàng dưới đây.

Doanh nghiệp có thể dùng thêm một tài khoản ngân hàng số đa tiền tệ cho thanh toán nhà cung cấp thường xuyên. Cách này giảm phí quy đổi cho các khoản nhỏ và lặp lại, trong khi ngân hàng Tier-1 vẫn đảm nhận tài trợ thương mại.

Nếu Doanh nghiệp tập trung vào một tuyến thương mại cụ thể, các ngân hàng khu vực thường cho thanh khoản bản địa sâu hơn. Để Doanh nghiệp chọn đối tác theo đúng tuyến giao thương, chuyên gia ngân hàng tại Global Link Asia Consulting tổng hợp các ngân hàng chuyên hành lang dưới đây:

Có bốn nhóm năng lực cần kiểm tra khi mở tài khoản: công cụ giảm rủi ro, thanh khoản và vốn lưu động, phòng ngừa tỷ giá, và nền tảng thương mại số. Bốn nhóm này quyết định hiệu quả vận hành thực tế:

• Công cụ giảm rủi ro, gồm phát hành thư tín dụng, thư tín dụng dự phòng và bảo lãnh ngân hàng để bảo vệ dòng tiền trước khi giao hàng;
• Thanh khoản và vốn lưu động, gồm tài trợ trước giao hàng, chiết khấu khoản phải thu, và chương trình tài trợ chuỗi cung ứng;
• Phòng ngừa tỷ giá, gồm tài khoản đa tiền tệ cùng hợp đồng giao ngay và kỳ hạn để hấp thụ biến động tỷ giá;
• Nền tảng thương mại số, ưu tiên quy trình không giấy tờ, quản lý chứng từ bằng AI và kiểm tra tuân thủ tự động để giảm chậm trễ tại hải quan.

Nhóm công cụ giảm rủi ro dựa trên thư tín dụng, vốn được điều chỉnh bởi bộ quy tắc UCP 600 của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC, 2007). Chi tiết từng công cụ tài trợ thương mại được trình bày ở mục xuất nhập khẩu và logistics.

Nhiều Doanh nghiệp chọn ngân hàng dựa trên biểu phí thấp nhất. Tuy nhiên, một tài khoản rẻ nhưng không được duyệt thì không có giá trị. Khả năng mở tài khoản mới là yếu tố cần cân nhắc đầu tiên. Doanh nghiệp nên kiểm tra điều kiện được duyệt trước khi so sánh phí.

Ngân hàng số rất mạnh về thanh toán đa tiền tệ và phí thấp. Tuy nhiên, nhiều nền tảng ngân hàng số không phải ngân hàng đầy đủ và có những giới hạn quan trọng. Tiền tại các nền tảng thanh toán số không có giấy phép ngân hàng thường không được bảo hiểm tiền gửi, chỉ được bảo vệ theo cơ chế safeguarding (FCA, Safeguarding requirements for payment and e-money institutions).

Các nền tảng này cũng gần như không cung cấp tín dụng hay tài trợ thương mại. Vì vậy, Doanh nghiệp nên kết hợp ngân hàng số với một tài khoản ngân hàng truyền thống, thay vì dùng cho mọi nhu cầu.

Hồ sơ KYC sơ sài là nguyên nhân bị từ chối thường gặp. Ngân hàng thực hiện nhận biết khách hàng theo chuẩn quốc tế (FATF, Khuyến nghị 10 về Customer due diligence). Theo đó, ngân hàng cần thông tin rõ ràng về chủ sở hữu hưởng lợi, nguồn vốn và hoạt động kinh doanh. Hồ sơ thiếu minh bạch sẽ kéo dài thời gian hoặc bị từ chối.

Một số Doanh nghiệp chọn ngân hàng theo thương hiệu, không theo thị trường. Kết quả là đồng tiền giao dịch không được hỗ trợ tốt, hoặc phí quy đổi cao. Ngân hàng phù hợp phải khớp với thị trường khách hàng và đồng tiền giao dịch. Doanh nghiệp nên bắt đầu từ thị trường và đồng tiền của chính mình, sau đó mới chọn ngân hàng.