Doanh nghiệp nên mở tài khoản ngân hàng số hay mở tài khoản ngân hàng truyền thống?

Digital Bank, hay còn gọi là ngân hàng số, là mô hình ngân hàng cung cấp phần lớn hoặc toàn bộ dịch vụ thông qua các nền tảng kỹ thuật số như website và ứng dụng di động.

Ngân hàng số có thể được gọi bằng một số thuật ngữ như Digital Bank, Online Bank, Virtual Bank hoặc Neobank. Tùy từng thị trường, mô hình hoạt động và giấy phép của từng tổ chức có thể khác nhau.

Một số ví dụ về Digital Bank ở nước ngoài gồm:

• Revolut tại Anh và châu Âu: Cung cấp tài khoản cá nhân và tài khoản doanh nghiệp, thanh toán quốc tế, tài khoản đa tiền tệ và thẻ vật lý hoặc thẻ ảo;
• Monzo tại Anh: Cung cấp tài khoản ngân hàng số cho cá nhân và Monzo Business với các công cụ hỗ trợ quản lý tài chính Doanh nghiệp;
• DBS digibank tại Singapore: Nền tảng ngân hàng số của DBS, cho phép khách hàng thực hiện nhiều dịch vụ ngân hàng và quản lý tài chính trực tuyến.

Để giúp Doanh nghiệp hiểu thêm về loại hình mới này, chuyên gia tổng hợp các ưu điểm và hạn chế của ngân hàng số như sau:

Khái niệm về ngân hàng số (Digital Banking) (Nguồn: DBS Bank)

Ngoài các dịch vụ cơ bản như nhận tiền, chuyển tiền và thanh toán, một số Digital Bank còn cung cấp các tính năng công nghệ giúp Doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, quản lý tài khoản 24/7, xử lý giao dịch nhanh và quản lý tài chính thuận tiện hơn, như:

• Kết nối tài khoản ngân hàng với phần mềm kế toán hoặc hệ thống quản lý Doanh nghiệp thông qua API;
• Tự động hóa một số hoạt động thanh toán, đối soát và quản lý dòng tiền;
• Phát hành thẻ vật lý hoặc thẻ ảo để phục vụ các khoản thanh toán trực tuyến;
• Thiết lập hạn mức chi tiêu và quyền sử dụng thẻ cho từng nhân viên;
• Theo dõi giao dịch và dòng tiền trên nền tảng số;
• Sử dụng các công cụ quản lý tài chính để lập ngân sách, theo dõi và phân loại chi tiêu;
• Thực hiện giao dịch 24/7 mà không phụ thuộc vào thời gian hoạt động của chi nhánh;
• Rút ngắn thời gian xử lý một số giao dịch và thủ tục ngân hàng.

Ngân hàng truyền thống hoặc ngân hàng vật lý, là mô hình ngân hàng có hệ thống chi nhánh và điểm giao dịch trực tiếp.

Ngân hàng truyền thống cũng cung cấp các dịch vụ thông qua Internet Banking và ứng dụng di động.

Doanh nghiệp có thể thực hiện các hoạt động như mở và quản lý tài khoản, gửi và rút tiền, chuyển khoản, thanh toán và vay vốn.

Tùy theo giấy phép, chính sách và sản phẩm của từng ngân hàng, Doanh nghiệp có thể sử dụng các dịch vụ sau:

• Sử dụng mạng lưới chi nhánh và phòng giao dịch để làm việc trực tiếp với nhân viên ngân hàng;
• Cung cấp kho quỹ và dịch vụ két an toàn (Safe Deposit Box) tại một số ngân hàng;
• Hỗ trợ giao dịch tiền mặt và séc trực tiếp tại quầy theo quy định của ngân hàng;
• Phát hành Thư tín dụng (L/C – Letter of Credit) cho hoạt động xuất nhập khẩu khi đáp ứng điều kiện của ngân hàng;
• Cung cấp bảo lãnh ngân hàng cho các giao dịch, dự án và hợp đồng kinh doanh đủ điều kiện;
• Thẩm định tài sản thế chấp khi Doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn và ngân hàng yêu cầu.

Ngân hàng vật lý truyền thống (Traditional Bank)

Một số ngân hàng truyền thống phổ biến tại các thị trường quốc tế gồm:

• Singapore: DBS, OCBC, UOB;
• Mỹ: JPMorgan Chase, Bank of America, Wells Fargo, Citibank;
• Hong Kong: HSBC, Hang Seng Bank, Bank of China (Hong Kong);
• Anh: HSBC, Barclays, Lloyds Bank;
• Úc: Commonwealth Bank, Westpac, ANZ, NAB.

Các ngân hàng này đều có mạng lưới chi nhánh, điểm giao dịch vật lý và cung cấp Internet Banking và Mobile Banking cho khách hàng Doanh nghiệp.

Để giúp Doanh nghiệp có góc nhìn rõ hơn về ngân hàng vật lý truyền thống, dưới đây là những ưu điểm và hạn chế cần cân nhắc:

So sánh Digital Bank và Traditional Bank giúp Doanh nghiệp hiểu rõ ưu điểm và hạn chế của từng mô hình về chi phí, giao dịch, công nghệ, dịch vụ và hỗ trợ khách hàng.

Đối với Doanh nghiệp nước ngoài, những khác biệt này càng quan trọng khi lựa chọn ngân hàng cho hoạt động giao dịch quốc tế, quản lý tài chính, tiếp cận tín dụng, v.v.

Dưới đây là bảng so sánh Digital Bank và Traditional Bank do chuyên gia GLAC tổng hợp, dựa trên các tiêu chí quan trọng mà Doanh nghiệp nên cân nhắc trước khi lựa chọn:

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) và Startup phù hợp với Digital Bank khi muốn tiết kiệm chi phí và quản lý tài khoản thuận tiện.

Doanh nghiệp có thể mở, theo dõi và thực hiện nhiều giao dịch trực tuyến mà không cần thường xuyên đến chi nhánh ngân hàng.

Dưới đây là những nhu cầu phổ biến khiến SMEs và Startup cân nhắc Digital Bank:

• Cần kiểm soát chi phí và tiết kiệm chi phí mở, duy trì tài khoản và một số khoản phí giao dịch;
• Cần quản lý tài khoản từ xa và thực hiện các hoạt động như xác minh thông tin, theo dõi số dư và giao dịch trực tuyến;
• Cần quản lý dòng tiền hiệu quả và kết nối tài khoản ngân hàng với các phần mềm kế toán như QuickBooks, Candy, Xero, v.v.;
• Cần kiểm soát chi phí nhân viên bằng thẻ doanh nghiệp hoặc thẻ ảo, thiết lập hạn mức chi tiêu và theo dõi giao dịch;
• Cần tiếp cận khoản vay trực tuyến dựa trên dữ liệu giao dịch và lịch sử dòng tiền của Doanh nghiệp.

Ví dụ: Một Startup AI tại Singapore đang trong giai đoạn đầu phát triển sản phẩm và có đội ngũ nhân sự tinh gọn.

Doanh nghiệp cần tài khoản ngân hàng để nhận thanh toán từ khách hàng, trả lương nhân viên, thanh toán chi phí phần mềm AI, quảng cáo và các dịch vụ công nghệ.

Với mô hình hoạt động chủ yếu trên nền tảng số, Startup có thể ưu tiên Digital Bank để quản lý tài khoản và thực hiện các giao dịch trực tuyến.

ANEXT Business Account với chính sách không yêu cầu số dư tối thiểu phù hợp với SMEs và Startup

Doanh nghiệp thương mại điện tử và kinh doanh online phù hợp với Digital Bank khi cần xử lý nhiều giao dịch, quản lý dòng tiền online và thanh toán cho khách hàng, nhà cung cấp.

Mô hình này đáp ứng tốt nhu cầu giao dịch liên tục trên Internet và quản lý tài khoản từ xa.

Dưới đây là những nhu cầu khiến Doanh nghiệp thương mại điện tử và kinh doanh online nên chọn Digital Bank:

• Cần xử lý nhiều giao dịch và đối soát dòng tiền;
• Cần kiểm soát chi phí quảng cáo;
• Cần quản lý nhiều loại tiền tệ;
• Cần thực hiện giao dịch 24/7;
• Có nhu cầu thanh toán tiền cho đối tác sản xuất, thiết kế, logisitcs và nhận tiền từ khách hàng quốc tế.

Nhóm Doanh nghiệp này thường có hoạt động chủ yếu trên nền tảng số và phát sinh nhiều khoản thanh toán trực tuyến. Ngân hàng số (Digital Bank) sẽ phù hợp với các nhu cầu:

• Thanh toán chi phí phần mềm và dịch vụ công nghệ;
• Chi trả chi phí quảng cáo trên các nền tảng trực tuyến;
• Thanh toán cho freelancer và đối tác nước ngoài;
• Quản lý chi phí vận hành và nhân sự;
• Nhận và chuyển các khoản thanh toán quốc tế.

Ví dụ thực tế: Một Doanh nghiệp phát triển phần mềm tại Mỹ sử dụng tài khoản Doanh nghiệp số để thanh toán chi phí máy chủ, phần mềm, quảng cáo và dịch vụ công nghệ.

Doanh nghiệp có thể lựa chọn Mercury để quản lý tài khoản trực tuyến, thực hiện thanh toán cho nhà cung cấp và theo dõi dòng tiền mà không cần thường xuyên đến chi nhánh ngân hàng.

Nhóm Doanh nghiệp này thường phát sinh các khoản thu, chi với khách hàng và đối tác nước ngoài. Ngân hàng số (Digital Bank) có thể phù hợp với các nhu cầu:

• Nhận tiền từ khách hàng nước ngoài thông qua tài khoản nội địa tại các thị trường được hỗ trợ;
• Thanh toán chi phí quảng cáo, phần mềm, máy chủ và các dịch vụ quốc tế;
• Giữ và chuyển đổi nhiều loại ngoại tệ trên cùng một nền tảng;
• Theo dõi và quản lý dòng tiền quốc tế;
• Kết nối tài khoản với các phần mềm kế toán để hỗ trợ đối soát giao dịch.

Ví dụ thực tế: Một Doanh nghiệp Singapore cung cấp dịch vụ cho khách hàng tại Mỹ có thể sử dụng tài khoản USD do nền tảng ngân hàng số cung cấp để nhận thanh toán từ khách hàng Mỹ.

Thay vì yêu cầu khách hàng thực hiện chuyển tiền quốc tế qua SWIFT, Doanh nghiệp có thể cung cấp thông tin tài khoản USD để nhận tiền qua mạng lưới thanh toán nội địa được hỗ trợ. Sau đó, Doanh nghiệp có thể chuyển đổi USD sang SGD và quản lý dòng tiền trên cùng một nền tảng.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và thương mại quốc tế cần mở tài khoản tại ngân hàng truyền thống (Traditional Bank) để xử lý các nghiệp vụ tài trợ thương mại (Trade Finance) và bảo chứng pháp lý quốc tế.

Đây là những nghiệp vụ vô cùng phức tạp, đòi hỏi dòng vốn lớn và quy trình kiểm duyệt chứng từ gốc nghiêm ngặt mà các ngân hàng số thuần túy (Digital-only Banks) hiện tại chưa đủ năng lực hoặc giấy phép để thực hiện.

Dưới đây là các lý do cụ thể lý giải vì sao doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải chọn ngân hàng truyền thống:

• Sử dụng Thư tín dụng (L/C – Letter of Credit) cho các giao dịch có giá trị lớn hoặc cần cơ chế bảo đảm thanh toán;
• Thực hiện nhờ thu (Collection) khi giao dịch yêu cầu ngân hàng xử lý và kiểm tra bộ chứng từ;
• Tiếp cận các sản phẩm tài trợ thương mại (Trade Finance) để bổ sung vốn cho hoạt động nhập khẩu và xuất khẩu;
• Sử dụng bảo lãnh ngân hàng khi tham gia các hợp đồng hoặc giao dịch thương mại có yêu cầu bảo lãnh;
• Xử lý các giao dịch quốc tế cần nhiều chứng từ và sự hỗ trợ trực tiếp từ chuyên viên ngân hàng.

Ví dụ thực tế: Một Doanh nghiệp tại Singapore nhập khẩu gỗ từ nhà cung cấp nước ngoài. Do giá trị lô hàng lớn, Doanh nghiệp có thể lựa chọn sử dụng L/C do DBS Bank phát hành.

Theo điều kiện L/C, ngân hàng sẽ thanh toán cho nhà cung cấp khi bộ chứng từ được xuất trình phù hợp với các điều kiện đã thỏa thuận.

Quy trình phát hành và thanh toán Letter of Credit (L/C) tại DBS Singapore

Doanh nghiệp thuộc nhóm Sản xuất, Xây dựng, Bất động sản và Hạ tầng thường có nhu cầu vốn lớn và sử dụng nhiều tài sản hữu hình.

Những đặc điểm này khiến Doanh nghiệp cần các dịch vụ tín dụng, bảo lãnh và quản lý dòng tiền chuyên sâu từ ngân hàng truyền thống (Traditional Bank).

Dưới đây là những nhu cầu tài chính phổ biến của nhóm Doanh nghiệp sản xuất, xây dựng, bất động sản và hạ tầng và các dịch vụ Traditional Bank có thể cung cấp:

Ví dụ thực tế: Một Doanh nghiệp Kiến trúc & Xây dựng nước ngoài nhận được gói thầu thi công một tổ hợp tòa nhà thương mại lớn tại Bangkok, Thái Lan.

Để triển khai dự án, Doanh nghiệp có thể cần sử dụng các dịch vụ tài chính chuyên sâu từ ngân hàng truyền thống (Traditional Bank) như:

• Yêu cầu Bảo lãnh dự thầu (Bid Bond) và Bảo lãnh thực hiện hợp đồng (Performance Bond) từ chủ đầu tư, Doanh nghiệp làm việc trực tiếp với ngân hàng để thẩm định hồ sơ, hạn mức và điều kiện phát hành;
• Sử dụng các sản phẩm tài chính như khoản vay dài hạn, vốn lưu động, Overdraft hoặc Letter of Guarantee tùy theo mục đích và kết quả thẩm định;
• Trao đổi trực tiếp với Relationship Manager (RM) khi giá nguyên vật liệu hoặc dòng tiền dự án biến động để xem xét phương án tín dụng, hạn mức hoặc cơ cấu khoản vay theo chính sách của ngân hàng.

Nhóm Doanh nghiệp này thường có cấu trúc sở hữu phức tạp, nhiều pháp nhân và phát sinh các giao dịch tài chính giữa công ty mẹ, công ty con hoặc các đơn vị liên quan.

Traditional Bank sẽ phù hợp với các nhu cầu:

• Quản lý nhiều tài khoản ngân hàng cho các pháp nhân khác nhau;
• Thực hiện giao dịch có giá trị lớn giữa các công ty;
• Quản lý dòng tiền tập trung giữa công ty mẹ và công ty con;
• Tiếp cận khoản vay, hạn mức tín dụng và các sản phẩm tài chính;
• Làm việc trực tiếp với chuyên viên ngân hàng khi cần hỗ trợ các giao dịch phức tạp.

Ví dụ thực tế: Một Holding Company tại Singapore sở hữu các công ty con tại Mỹ, Úc và Hồng Kông. Tập đoàn cần quản lý dòng tiền giữa các pháp nhân, thực hiện giao dịch nội bộ và phân phối lợi nhuận từ công ty con về công ty mẹ.

Với cấu trúc này, Doanh nghiệp có thể sử dụng Traditional Bank để:

• Quản lý tập trung tài khoản và dòng tiền của công ty mẹ và các công ty con;
• Thực hiện giao dịch nội bộ như chuyển vốn, thanh toán hoặc cho vay giữa các pháp nhân;
• Phân phối cổ tức từ công ty con về Holding Company theo hồ sơ và điều kiện giao dịch;
• Phân quyền phê duyệt giao dịch trên hệ thống Corporate Banking;
• Làm việc với Relationship Manager (RM) khi phát sinh giao dịch quốc có giá trị lớn hoặc hồ sơ phức tạp.

Doanh nghiệp có dòng tiền giao dịch lớn, bao gồm cả tiền mặt và tiền chuyển khoản, có thể cần sử dụng ngân hàng truyền thống (Traditional Bank) để quản lý dòng tiền, thanh toán, thu hộ, chi hộ và các giao dịch có giá trị lớn.

Nhóm Doanh nghiệp có dòng tiền lớn thường cần ngân hàng hỗ trợ quản lý dòng tiền, thực hiện giao dịch và xử lý các nhu cầu tài chính phát sinh.

• Chuỗi bán lẻ và siêu thị: Có nhiều điểm bán và phát sinh doanh thu từ tiền mặt, thẻ và chuyển khoản, cần quản lý dòng tiền tập trung;
• Nhà hàng, khách sạn: Nhận nhiều khoản thanh toán từ khách hàng và thực hiện nhiều khoản chi cho nhà cung cấp, nhân viên;
• Doanh nghiệp xăng dầu: Có nhiều điểm bán và phát sinh lượng lớn giao dịch thu chi mỗi ngày;
• Doanh nghiệp phân phối: Nhận thanh toán từ nhiều đại lý, khách hàng và thực hiện thanh toán cho nhiều nhà cung cấp;
• Doanh nghiệp thương mại: Thực hiện nhiều giao dịch thu chi có giá trị lớn và cần quản lý dòng tiền giữa các tài khoản.